Khi trực giác lên tiếng nhưng ba mẹ còn do dự
Hành trình đồng hành cùng một đứa trẻ trong phổ tự kỷ thường không bắt đầu bằng chẩn đoán, mà bằng những linh cảm rất mơ hồ của ba mẹ. Con ít giao tiếp bằng mắt, chậm nói, thích chơi một mình hoặc phản ứng mạnh với âm thanh, ánh sáng. Ở giai đoạn này, nhiều ba mẹ tự trấn an rằng con chỉ chậm hơn một chút và rồi sẽ ổn. Đây là phản ứng hoàn toàn tự nhiên, bởi không ai sẵn sàng đối diện với khả năng con mình là trẻ tự kỷ. Tuy nhiên, việc trì hoãn vì lo lắng hoặc hy vọng mơ hồ có thể khiến cơ hội can thiệp sớm cho trẻ ASD bị bỏ lỡ.
Cú sốc chẩn đoán và cảm xúc vỡ òa của ba mẹ
Khi nhận được kết quả đánh giá trẻ trong phổ tự kỷ, không ít ba mẹ rơi vào trạng thái sốc, buồn bã và hoang mang. Cảm giác đau lòng, bất lực, thậm chí tội lỗi xuất hiện rất rõ rệt. Nhiều phụ huynh tự hỏi liệu bản thân đã làm gì sai trong quá trình mang thai hoặc nuôi dạy con. Từ góc nhìn chuyên môn, VICA luôn nhấn mạnh rằng rối loạn phổ tự kỷ không phải lỗi của ba mẹ. Đây là một khác biệt về phát triển thần kinh, và việc nhận diện sớm trẻ tự kỷ không nhằm “dán nhãn”, mà để mở ra cánh cửa hỗ trợ phù hợp với từng trẻ.
Tự trách và tiếc nuối – giai đoạn nhiều ba mẹ mắc kẹt
Sau cú sốc ban đầu, ba mẹ thường bước vào giai đoạn tự trách và tiếc nuối. “Giá như mình phát hiện sớm hơn”, “giá như mình can thiệp sớm cho con” là những suy nghĩ lặp đi lặp lại. Tuy nhiên, việc quay về quá khứ chỉ khiến ba mẹ thêm mệt mỏi. Trong can thiệp sớm theo mô hình ESDM mà VICA đang áp dụng, điều quan trọng không phải là con đã chậm bao lâu, mà là từ thời điểm hiện tại, con đang được hỗ trợ như thế nào. Mỗi ngày trẻ được can thiệp đúng cách đều là một bước tiến có ý nghĩa.
Khi hiểu về ASD, nỗi sợ dần được thay thế bằng sự chủ động
Khi ba mẹ bắt đầu tìm hiểu đúng về rối loạn phổ tự kỷ, về các đặc điểm phát triển, hành vi và phương pháp can thiệp khoa học, cảm xúc sợ hãi dần nhường chỗ cho sự chủ động. Ba mẹ hiểu vì sao con cần cấu trúc rõ ràng, vì sao con học tốt nhất thông qua chơi, vì sao mối quan hệ và cảm xúc tích cực là nền tảng của học tập trong ESDM. Sự hiểu biết giúp ba mẹ không còn trách con, đồng thời cũng học cách dịu dàng hơn với chính mình.
Chấp nhận không phải là buông bỏ, mà là thay đổi cách nhìn
Chấp nhận con là trẻ trong phổ tự kỷ không đồng nghĩa với việc từ bỏ hy vọng. Đây là giai đoạn ba mẹ học cách nhìn con bằng một lăng kính khác: không so sánh, không ép con chạy theo chuẩn phát triển chung, mà tôn trọng nhịp điệu riêng của con. Những tiến bộ nhỏ như con biết thể hiện nhu cầu, biết chờ đợi, biết kết nối theo cách riêng đều trở thành những cột mốc đáng trân trọng. Với trẻ tự kỷ, sự phát triển bền vững quan trọng hơn tốc độ.
Đồng hành dài hạn – khi gia đình cũng lớn lên cùng con
Theo thời gian, nhiều gia đình nhận ra rằng hành trình nuôi dạy trẻ trong phổ tự kỷ không chỉ thay đổi đứa trẻ, mà còn thay đổi chính ba mẹ. Ba mẹ học được sự kiên nhẫn, thấu cảm và khả năng lắng nghe sâu sắc hơn. Tại VICA, các chương trình can thiệp sớm ESDM, hòa nhập và hỗ trợ tâm lý cho trẻ lớn, thanh thiếu niên và người trưởng thành luôn đặt gia đình ở vị trí trung tâm, bởi ba mẹ chính là người đồng hành quan trọng nhất trong hành trình phát triển của trẻ ASD.
VICA – nơi đồng hành cùng ba mẹ trên hành trình thấu hiểu và tôn trọng trẻ tự kỷ
Hành trình này không dễ dàng và ba mẹ không cần phải đi một mình. Việc lựa chọn đúng môi trường can thiệp sớm, nơi tôn trọng sự khác biệt, dựa trên khoa học và lấy trẻ làm trung tâm, sẽ giúp ba mẹ vững vàng hơn. Nhận diện sớm trẻ trong phổ tự kỷ, can thiệp sớm và đồng hành đúng cách chính là nền tảng để trẻ phát triển tối đa tiềm năng, đồng thời giúp gia đình tìm lại sự cân bằng, hy vọng và niềm tin vào tương lai.
178 Điện Biên Phủ, P. Xuân Hoà, TP. HCM
Hotline: 028 7106 9268
Email: info@vica.edu.vn
Website: https://vica.edu.vn
