Nhiều ba mẹ có trẻ trong phổ tự kỷ luôn mong muốn tận dụng mọi khoảng thời gian ở nhà để hỗ trợ con học thêm kỹ năng mới. Tuy nhiên, trong hành trình phát triển của trẻ, điều tạo ra sự thay đổi bền vững không nằm ở số lượng bài học, mà nằm ở chất lượng tương tác mỗi ngày giữa ba mẹ và con.
Khi đồng hành cùng trẻ trong phổ tự kỷ tại nhà, ba mẹ nên ưu tiên điều gì?
1. Phát triển kỹ năng giao tiếpGiao tiếp không chỉ là lời nói.
Với nhiều trẻ trong phổ tự kỷ, những tín hiệu rất nhỏ như ánh mắt, cử chỉ chỉ tay, đưa đồ vật cho người khác hay một nụ cười đáp lại… đều là những bước tiến quan trọng trong quá trình học cách kết nối với người xung quanh.
2. Hỗ trợ kỹ năng xã hội qua những tình huống quen thuộcTrẻ có thể học cách chờ đến lượt, chia sẻ đồ chơi hoặc chào hỏi người thân thông qua những hoạt động vui chơi đơn giản trong gia đình. Đây cũng là cách giúp trẻ từng bước hiểu về sự tương tác hai chiều.
3. Tăng dần khả năng tự lậpNhững kỹ năng như rửa tay, mặc quần áo, cất đồ chơi hay tự xúc ăn không chỉ là sinh hoạt hằng ngày, mà còn giúp trẻ trong phổ tự kỷ xây dựng sự tự tin và cảm giác chủ động với môi trường xung quanh.
4. Ghi nhận từng bước tiến nhỏNhiều kỹ năng cần rất nhiều thời gian để hình thành.
Một khoảnh khắc con chủ động nhìn lại ba mẹ, tự cất đồ chơi hay hoàn thành một yêu cầu đơn giản cũng là một bước tiến đáng được ghi nhận và khích lệ.
Các nghiên cứu về phát triển trẻ trong phổ tự kỷ cho thấy, sự khích lệ tích cực và tương tác có ý nghĩa giúp trẻ duy trì động lực học tập và tăng khả năng tham gia tốt hơn so với việc chỉ tập trung vào lỗi sai hay kết quả cuối cùng.
Ba mẹ cũng đừng quên chăm sóc chính mìnhHành trình đồng hành cùng trẻ trong phổ tự kỷ là một quá trình dài, cần rất nhiều năng lượng và sự kiên nhẫn. Khi ba mẹ có thời gian nghỉ ngơi, được chia sẻ và nhận hỗ trợ từ chuyên gia hoặc cộng đồng, việc chăm sóc và hỗ trợ con cũng trở nên nhẹ nhàng hơn.
Tại VICA, chúng tôi tin rằng phụ huynh là một phần quan trọng trong quá trình can thiệp. Những tương tác nhỏ trong đời sống hằng ngày giữa ba mẹ và con chính là cơ hội học tập tự nhiên, nơi trẻ phát triển kỹ năng một cách gần gũi và bền vững nhất.
Mỗi trẻ trong phổ tự kỷ đều có tốc độ phát triển riêng. Thay vì tập trung vào những gì con chưa làm được, hãy cùng trân trọng những nỗ lực nhỏ mà con đang từng ngày đạt được.
